 |
||||||||
 |
||||||||
|
||||||||
ARAŞTIRMA - 0-1 Yaş Dönemi Anne Baba Eğitim Programları, Ebeveynlerin Gelişimi Destekleyici Ebeveynlik Becerilerini Arttırır ve Bebeklerin Sosyal ve Zihinsel Gelişimini Teşvik Eder |
University of Texas tarafından yeni bebeği olmuş 137 aile ile yürütülen bir çalışmada, anne babalık eğitimi almış ailelerin çocuklarının 1 yaşına geldiklerinde kontrol grubu (anne babalık eğitimi almamış) ailelerin çocuklarına oranla sosyal ve zihinsel gelişim açısından daha ileride olduğu bulunmuştur (Landry, Smith & Swank, 2003). Bu çalışmada, ailelerden 66'sına gelişimi destekleyici anne babalık davranışları üzerine haftada bir saat olmak üzere toplam 10 saatlik bir eğitim verilmiştir. Bu eğitimde annelere, bir uzman tarafından, bebek gelişimini destekleyici annelik davranışlarının neler olduğu açıklanmış ve bu davranışların video örnekleri gösterilerek annelere kendi bebekleriyle uygulayabilecekleri yöntemler öğretilmiştir. Kontrol grubunu oluşturan 71 aileye ise gelişimi destekleyici anne babalık davranışları hakkında herhangi bir bilgi verilmemiş, haftalık toplantılarda ailelerden sadece bebeklerinde gözlemledikleri yeni davranışlar hakkında konuşmaları istenmiştir. Araştırmaya katılan 137 aile, toplantıların başlamasından 2 hafta önce ve toplantıların tamamlanmasından 2 hafta sonra 4 farklı annelik davranışı (Duyarlılık*, Doğru Zamanda Cevap Verebilirlik*, Övgü/Cesaretlendirme*, Kısıtlama*) ve çocukların zihinsel ve sosyal becerileri açısından değerlendirilmiştir. 0-1 Yaş Anne Baba Eğitim Programının Ebeveynlere Katkısı Yapılan ölçümlerin sonuçlarına göre eğitim programına katılan annelerin, gelişimi-destekleyici ebeveynliğin göstergesi olan Duyarlılık, Doğru Zamanda Cevap Verebilirlik ve Övgü/Cesaretlendirme davranışları eğitime katılmamış annelere oranla önemli ölçüde artmıştır. Bebeklik döneminde gelişimi destekleyici ebeveynlik tarzının bir diğer önemli boyutu da bebeğin keşfetme ihtiyacını kısıtlamaktan kaçınmaktır. Araştırmaya katılan anneler, Kısıtlama davranışı bakımından değerlendirildiğinde de iki grup arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Eğitim almış anneler, eğitim almamış annelere göre önemli ölçüde daha az Kısıtlama davranışı sergilemektedirler.
FİGÜR 1 ve 2 Anne-Babalık Eğitimi Almış ve Almamış Anne Grupları için Ebeveynlik Davranışlarındaki Değişim
0-1 Yaş Anne Baba Eğitim Programının Bebeklerin Zihinsel Gelişimine Katkısı Anne baba eğitimlerinin en önemli kazanımları çocukların sosyal ve zihinsel becerileri değerlendirildiğinde ortaya çıkmaktadır. Yapılan ölçüm sonuçlarına göre annesi eğitim alan çocuklar, annenin Duyarlılık ve Doğru Zamanda Cevap Verebilirlik düzeyindeki artıştan faydalanmış ve Bayley Bebekler İçin Zihinsel Gelişim Envanteri'nde annesi eğitim almayan bebeklere oranla önemli ölçüde daha iyi performans göstermiştir. Annesi anne baba eğitim programına katılmış bebeklerinin zihinsel becerileri 1 yıl sonunda yapılan ölçümlerde ortalama 8 puan yükselirken annesi bu konuda eğitim almamış bebeklerin zihinsel becerileri sadece 3.8 puan yükselmiştir.
FİGÜR 3 Annesi Anne-babalık Eğitimi Almış ve Almamış Bebek Grupları için Bayley Zihinsel Gelişim Envanteri Puanlarındaki Değişim
0-1 Yaş Anne Baba Eğitim Programının Bebeklerin Sosyal Gelişimine Katkısı Bebekler sosyal becerileri açısından değerlendirildiğinde de annesi eğitim almış bebeklerin daha avantajlı durumda olduğu bulunmuştur. Annesi eğitim almış bebeklerin Annenin İsteklerine Uygun Sosyal Tepkiler Verebilme becerisi annesi eğitim almayan bebeklere oranla önemli ölçüde daha iyidir. Annesi eğitim almış bebekler Sosyal Etkileşim Başlatma açısından da daha olumlu bir gelişim sergilemiştir. Annesi anne-babalık eğitimi almış bebeklerin Sosyal Etkileşim Başlatma sıklığı annesi bu konuda eğitim almamış bebeklere oranla önemli ölçüde daha fazladır.
FİGÜR 4 Annesi Anne-babalık Eğitimi Almış ve Almamış Bebek Grupları için Annenin İsteklerine Uygun Sosyal Tepki Verebilme Becerisindeki Değişim
FİGÜR 5 Annesi Anne-babalık Eğitimi Almış ve Almamış Bebek Grupları için Sosyal Etkileşim Başlatma Sıklığındaki Değişim
Kaynak Landry, S. H., Smith, K. E., & Swank, P. R. (2003). The importance of parenting during early childhood for school-age development. Developmental Neuropsychology, 24, 559-591.
|
