 Annelerin Cinsellikle İlgili Çocuk Gelisimi Sorularına Cevaplar “Çocuğumun kendine dokunması, cinsel organıyla oynaması normal bir durum mudur? Neden? Ne yapmalıyım?”
Bezden kurtulup tuvaletlerini kendi kendilerine yapmayı öğrenmeleriyle birlikte, hem kız hem de erkek çocuklar genital bölgelerini incelemeye yoğunlaşabilirler. Mastürbasyon çocuklar için keşfetme dürtüsünün doğal bir sonucudur. Genital bölge yaşamın ilk yıllarından itibaren sinir uçlarının oldukça yoğun olduğu vücudun duyarlı bölgesidir. Vücudun bu bölgesi, kapalı tutulduğundan, yoğun keşfetme dürtüsüne sahip 3-6 yaş çocukları için iyice odak noktası haline gelir.
Ebeveynler bu konunun mümkün olduğunca dışında kalmaya özen göstermelidir. Çocuklar, keşif girişimlerini kendilerine özel bir deneyim olarak yaşayabildiklerinde keşfetme sürecini daha çabuk tamamlarlar.
Ebeveyn olarak çocuklarda mastürbasyonun normal gelişimin bir parçası olduğunu bilmeniz davranışı bölme ya da durdurma eğiliminizi aşmanıza yardımcı olur. Yasaklamalar çoğu zaman davranışın çocuk için önemini arttırır. Yine de çocukların, kendi kendini uyarma işini özel bir yerde yapılması gerektiğini öğrenmeleri gerekir. Ebeveynler, mastürbasyonun yanlış bir davranış olduğu mesajını vermeden çocuğun bu aktivitelerini odası gibi kendine özel mekanlara kaydırmalıdır.
Yine de eğer çocuğunuzun uzu süredir mastürbasyonla fazlaca meşgul olduğunu gözlemliyorsanız bu durum, çocuğunuzun kendi kendini avutma konusunda özel bir ihtiyacı olduğu anlamına gelebilir. Çocuğunuz kendi kendini sakinleştiren başka yollar öğrenebilmek için sizin yardımınızı arıyor ya da belki de cinsel açıdan fazla uyarıldığını ya da bu konuda bir travma geçirdiğini size haber veriyor olabilir.
“Oğlum, kız çocukların vücuduna dokunmak istiyor? Neden? Ne yapmalıyım?
Keşfetme dürtüsünün sonucu olarak hem kız hem erkek çocuklar kendi cinsindeki ya da karşı cinsten çocuklara dokunmak isterler. Bu durumu, yetişkin cinselliği gibi değil bir oyun olarak algılamalısınız. Örneğin, doktorculuk oyunu neredeyse tüm dünyada küçük çocukların oynadığı bir oyundur. Oyun sırasında çocuklardan biri “Haydi uzan, seni muayene edeceğim” dediğinde diğer çocuğun vücuduna dokunarak keşfetmeye çalışmaktadır aslında. Çocuklar bedenlerini, çıplak olmayı, bir diğerine dokunmayı bizim gibi algılamazlar. Onlar için bu sadece bir oyundur. O bakımdan çocukları diğer çocuğa dokunduğu için korkutmak ya da utandırmak doğru değildir. Aşırı tepki verirseniz çocuğunuzun konuya olan merakını arttırırsınız. Bir yandan da çocuğunuz kendini suçlu hissetmeye başlayacaktır. Bu durum, hassas konuyu daha çok araştırmak için çocuğunuzu motive eder.
Diğer çocuğun ailesiyle de konuşup ortak bir yaklaşım geliştirmeye çalışın. Böyle oyunların önüne geçmek için çocuğunuzla birlikte oyun oynamaya daha fazla ağırlık vermeniz gerekebilir. Ayrıca, dokunma oyununa alternatif çocuğunuz için ilgi çekici başka aktiviteler bulmaya çalışmalısınız.
“Çocuğum bir yerden duyduğu müstehcen sözcükleri çok sık kullanıyor. Neden? Ne yapmalıyım?”
Çocuklar müstehcen kelimelerin anlamını ilk kez 3-4 yaşındayken anlamaya başlarlar. Bu yaştaki bir çocuğun dil algısı, müstehcen kelimelere özgü tonlamayı ve kullanım şeklini fark etmek için yeterlidir. Çocuklar ilk kez keşfettikleri bir şeyi daha iyi anlamak için sürekli olarak onu incelemek ve onunla oynamak ister. Aynı şey müstehcen kelimeler için de geçerlidir. Çocuğunuz diğer sözcüklerden farklı olduğunu ilk kez anladığını müstehcen kelimeleri keşfetmek için onları kullanarak sürekli denemeler yapmaktadır.
Genelde küçük çocuklarda yanlış davranışlar bir süre görmezden gelinirse kendiliğinden kaybolur. Eğer sabrınız varsa bu yaklaşımı çocuğunuz müstehcen kelimler kullandığında uygulayabilirsiniz. Yine de, yetişkinlerin temel rollerinden birinin çocuğa dili, kullanım şeklini ve sözcüklerin gücünü öğretmek olduğunu hatırlamalıyız. Müstehcen kelimeleri siz kendiniz günlük hayatınızda kullanmıyorsanız çocuğunuzun da kullanmasını istemezsiniz ve görmezden gelip kendiliğinden geçmesini beklemek yerine daha aktif bir rol almanız gerektiğini hissedebilirsiniz. Bu durumda, dışarıda duyduğu bu kelimeleri söylemenin uygun olmadığını çocuğunuza anlatmanız gerekir. Çocuklar, sınırları ve kuralları ebeveynin gösterdiği tepkiyi defalarca test ettikten sonra öğrenirler. Kararlı bir şekilde çocuğunuzun kullandığı müstehcen kelimeleri onaylamadığınızı belirtmelisiniz. Ceza vermek aşırı olabilir ama kararlı bir şekilde “Biz böyle kelimeler kullanmıyoruz. Ailemizde müstehcen kelime kullanan yok.” şeklinde açıklamalara devam edin.
“Çocuğumuz bizi seks yaparken gördü. Ne yapmalıyız? Ona durumu nasıl anlatmalıyız?”
Böyle bir durum yaşadıysanız sakin kalmalı ve bir travma yaşanmış gibi davranmamalısınız. Çocuğunuzun bu konuda bir açıklama isteyip istemediğini kontrol edin. Eğer ilgileniyorsa yaptığınız şeyin normal, sevecen ve güvenli bir şey olduğunu vurgulayan bir konuşma yapın. Eğer çocuğunuz sadece sizi gördü ve durumu çok da anlamadan odadan ayrıldıysa açıklamaya ihtiyaç olmayabilir. Konunun üstüne fazla gitmenize gerek yoktur.
Bu konuda konuşurken mutlaka uymamız gereken 5 kural
- Dürüst olun. Çocuğunuza konuyla ilgili doğru bilgileri verin.
-Gereğinden fazla açıklama yapmayın. Cevaplarınız çocuğunuzun seviyesine uygun, kısa ve basit olsun.
-Bu konuyu merak etmesini onaylamadığınızı hissettiren bir tavır takınmaktan kaçının. Çocuğunuz sorduğu sorular için kendini suçlu hissetmemeli.
-Çocuğunuzun cinsellik algısının sizinkiyle aynı olmadığını hatırlayın. Çocuklarda cinsel konulara merak keşfetme ihtiyacının sonucudur ve oyun anlamına gelir.
-Verdiğiniz cevaplar dışında, çocuğunuzun cinselliği sizin davranışlarınızdan da öğrendiğini hatırlayın. Aile içindeki davranışlarınızla çocuğunuza, cinselliğin sevgi ilişkisiyle birlikte ilerlediği mesajını vermek sizin rolünüzdür.
Sinem Olcay Kademoğlu
Uzman Psikolog/Pedagog |
